Pomorski Zespół Parków Krajobrazowych

Trójmiejski Park Krajobrazowy

Piątek 18 kwietnia 2014

Godz.

Apoloniusza, Bogusławy, Gościsława

OCHRONA PRZYRODY REZERWATY PRZYRODY

REZERWATY PRZYRODY

"Źródliska w Dolinie Ewy"

rezerwat_zrodliska_w_dolinie_ewy85_1.jpgUtworzony w 1983 roku na powierzchni 12,04 ha. Obejmuje część doliny erozyjnej na krawędzi wysoczyzny morenowej w rejonie Oliwy. Chroni naturalne źródliskowe zbiorowiska roślinne, zwłaszcza łęgowe, ziołoroślowe i szuwarowe, w tym rzadko spotykany na niżu szuwar manny gajowej. Na terenie rezerwatu stwierdzono ponad 180 gatunków roślin naczyniowych, spośród których 3 podlegają ochronie ścisłej (przylaszczka pospolita, listera jajowata, wawrzynek wilczełyko) i 6 ochronie częściowej (bluszcz pospolity, kalina koralowa, konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna, porzeczka czarna). Na uwagę zasługuje duża reprezentacja gatunków górsko-podgórskich, m.in. przetacznik górski, tojeść gajowa, manna gajowa, niezapominajka leśna i kozłek bzowy. Wartość przyrodniczą rezerwatu podkreśla obecność 10 gatunków roślin znajdujących się na liście ginących i zagrożonych roślin naczyniowych Pomorza Zachodniego i Wielkopolski. Są to: czerniec gronkowy, fiołek przedziwny, kostrzewa leśna, kozłek bzowy, listera jajowata, manna gajowa, przetacznik górski, szczaw gajowy, wawrzynek wilczełyko i wyka leśna.


"Zajęcze Wzgórze"

rezerwat_zajecze_wzgorze24_1.jpgUtworzony w 1983 roku na powierzchni 11,74 ha. Obejmuje fragment lasu na zboczach krawędzi wysoczyzny morenowej w rejonie Sopotu. Chroni okazały starodrzew w zbiorowisku kwaśnej buczyny pomorskiej. Wiek najstarszych drzew, sosen, dębów i buków sięga 200 lat. Dzięki programowo ograniczonej ingerencji człowieka w rezerwacie można obserwować proces naturalnej samoczynnej przebudowy drzewostanu. Objawia się to stopniowym obumieraniem, wywracaniem się i łamaniem drzew starych i pojawianiem się w większych lukach nowego pokolenia drzew. Z przyrodniczego punktu widzenia jest to najcenniejsze stadium rozwoju buczyny, cechujące się największą bioróżnorodnością - tak zwana faza rozpadu drzewostanu. Na terenie rezerwatu stwierdzono 175 gatunków roślin naczyniowych, w tym 137 lokalnie rodzimych. Spośród nich 3 gatunki podlegają ochronie ścisłej (przylaszczka pospolita, cis pospolity, jarząb szwedzki) i 4 ochronie częściowej (konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna, bluszcz pospolity). Na szczególną uwagę zasługuje obecność jarzębu szwedzkiego, który umieszczony jest w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin. Przy podstawach pni niektórych sosen od lata do jesieni wyrastają niekiedy owocniki ściśle chronionego grzyba, szmaciaka gałęzistego. O wartości przyrodniczej rezerwatu świadczy też niedawno stwierdzone występowanie skrajnie rzadkich gatunków owadów o charakterze puszczańskim, których biologia związana jest z bardzo starymi i obumierającymi drzewami.


"Kacze Łęgi"

rezerwat_kacze_legi10_1.jpgUtworzony w 1983 roku na powierzchni 8,97 ha. Obejmuje część lesistej doliny Kaczego Potoku, zwanego też rzeką Kaczą, rozcinającej krawędź wysoczyzny morenowej w sąsiedztwie Gdyni. Chroni dobrze zachowany łęg wiązowy z okazałym drzewostanem i bogatym runem. Wśród drzew wiodącą rolę pełnią tu olsza czarna i jesion wyniosły. Na obszarze rezerwatu stwierdzono 210 gatunków roślin naczyniowych, spośród których 1 podlega ochronie ścisłej (przylaszczka pospolita) i 6 ochronie częściowej (kalina koralowa, konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna, porzeczka czarna, bluszcz pospolity). Na uwagę zasługuje stosunkowo duża ilość roślin górsko-podgórskich. Rosną tu między innymi bniec czerwony, kozłek bzowy, przetacznik górski i tojeść gajowa. Wartość przyrodniczą rezerwatu podkreśla obecność 6 gatunków znajdujących się na liście ginących i zagrożonych roślin naczyniowych Pomorza Zachodniego i Wielkopolski. Są to: kozłek bzowy, przetacznik górski, szczaw gajowy, wiechlina odległokłosa, wyka leśna i żywiec cebulkowy. Przy omawianiu tego rezerwatu trudno nie wspomnieć o zagrożeniu dla jego walorów ze strony rzeki Kaczej i potoku Źródło Marii, które stały się odbiornikiem wód opadowych z szybko powiększających się terenów zabudowanych.


"Cisowa"

rezerwat_cisowa21_1.jpgUtworzony w 1983 roku na powierzchni 24,76 ha. Obejmuje część doliny potoku Cisówka wraz z przylegającymi zboczami na lesistej krawędzi wysoczyzny morenowej Pojezierza Kaszubskiego. Chroni naturalną rzeźbę terenu oraz dobrze zachowane zbiorowiska roślinne: żyzną buczynę pomorską, przystrumykowy łęg jesionowo-olszowy i roślinność źródliskową. Na terenie rezerwatu stwierdzono 217 gatunków roślin naczyniowych. Z nich 5 podlega ochronie ścisłej (paprotka zwyczajna, przylaszczka pospolita, gnieźnik leśny, wawrzynek wilczełyko, widłak wroniec) i 5 ochronie częściowej (bluszcz pospolity, konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna, kopytnik pospolity). Na uwagę zasługuje spora ilość roślin górsko-podgórskich. Rosną tu m.in. przetacznik górski, tojeść gajowa, manna gajowa, bniec czerwony i na kamieniach w potoku rzadki krasnorost Hildenbrandia rivularis. Wartość przyrodniczą rezerwatu podkreśla obecność aż 11 gatunków roślin znajdujących się na liście ginących i zagrożonych roślin naczyniowych Pomorza Zachodniego i Wielkopolski. Są to: czerniec gronkowy, gnieźnik leśny, kopytnik pospolity, kostrzewa leśna, kozłek dwupienny, manna gajowa, przetacznik górski, rzeżucha leśna, wawrzynek wilczełyko, widłak wroniec, wyka leśna i żywiec cebulkowy.


"Lewice"

lewice_torfowisko1_1.jpgUtworzony w 1988 roku na powierzchni 22,90 ha. Chroni położone na wysoczyźnie morenowej dobrze zachowane torfowisko wysokie z roślinnością mszarną (5,33 ha pod ochroną ścisłą) oraz otaczający bór bagienny i brzezinę bagienną. Najcenniejszym elementem przyrodniczym rezerwatu są trzy zespoły roślinne w centralnej, bezleśnej części torfowiska - mszar dolinkowy, mszar przygiełkowy i wysokotorfowiskowy mszar kępowy. Na terenie rezerwatu stwierdzono ponad 190 gatunków roślin naczyniowych, 27 gatunków mszaków i 43 porostów. Występuje tu 7 gatunków roślin naczyniowych podlegających ochronie ścisłej (bagno zwyczajne, paprotka zwyczajna, rosiczka długolistna, rosiczka okrągłolistna, widłak jałowcowaty, widłak goździsty, wrzosiec bagienny) oraz 5 gatunków podlegających ochronie częściowej (bluszcz pospolity, bobrek trójlistkowy, konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna). Stwierdzono także 19 gatunków mszaków podlegających ochronie częściowej oraz 10 gatunków porostów podlegających ochronie ścisłej. Wartość przyrodniczą rezerwatu podkreśla obecność aż 15 gatunków roślin znajdujących się na liście ginących i zagrożonych roślin naczyniowych Pomorza Zachodniego i Wielkopolski. Są to: bagnica torfowa, bagno zwyczajne, bażyna czarna, dąbrówka piramidalna, kosmatka gajowa, modrzewnica zwyczajna, pływacz drobny, przygiełka biała, rosiczka długolistna, rosiczka okrągłolistna, sit sztywny, turzyca bagienna, widłak goździsty, widłak jałowcowaty i wrzosiec bagienny. Ponad to znaleziono tu 5 gatunków bardzo rzadkich mchów i 1 rzadki gatunek wątrobowca.


"Gałęźna Góra"

kurhany_galezna_gora_1.jpgUtworzony w 1990 roku na powierzchni 34,06 ha, obejmującej fragment lasu na krawędzi wysoczyzny morenowej Pojezierza Kaszubskiego. Chroni dobrze zachowane zbiorowiska leśne, głównie żyzną buczynę pomorską na zboczach Zamkowej Góry, rzadkie gatunki roślin oraz pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska i cmentarzyska kurhanowego. W bogatej florze rezerwatu stwierdzono 250 gatunków roślin naczyniowych, spośród których 11 podlega ochronie ścisłej (centuria pospolita, gnieźnik leśny, listera jajowata, podkolan zielonawy, paprotka zwyczajna, podrzeń żebrowiec, przylaszczka pospolita, storczyk plamisty, wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty, widłak wroniec) i 5 ochronie częściowej (bluszcz pospolity, kalina koralowa, konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna).Na uwagę zasługuje występowanie tu wielu roślin rzadkich (w tym bardzo rzadkich mchów, 4 gatunki pod ochroną częściową), reliktowych i górsko-podgórskich. Aż 19 gatunków w rezerwacie znajduje się na liście ginących i zagrożonych roślin naczyniowych Pomorza Zachodniego i Wielkopolski: czerniec gronkowy, gnieźnik leśny, jaskier kaszubski, konietlica łąkowa, kostrzewa leśna, listera jajowata, manna gajowa, podkolan zielonawy, podrzeń żebrowiec, przetacznik górski, rzeżucha leśna, storczyk plamisty, szczaw gajowy, świetlik błękitny, wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty, widłak wroniec, wyka leśna i żywiec cebulkowy.


"Pełcznica"

jezioro_krypko2_1.jpgUtworzony w 1999 roku na powierzchni 61,06 ha. Obejmuje położone na wysoczyźnie morenowej Pojezierza Kaszubskiego śródleśne jeziora: Pałsznik, Wygodę i Krypko oraz przylegające szuwary, torfowiska i zbiorowiska leśne. Głównym przedmiotem ochrony są jeziora lobeliowe Pałsznik i Wygoda z bardzo rzadko spotykanymi północnymi gatunkami roślin wodnych. Występuje tu 5 gatunków wymienionych w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin: poryblin jeziorny, poryblin kolczasty, lobelia jeziorna (stroiczka wodna), jeżogłówka pokrewna i wywłócznik skrętoległy. Na szczególną uwagę zasługuje poryblin kolczasty, mający tu ostatnią trwałą ostoję w Polsce. Jeziora Pałsznik i Wygoda mają cechy skąpożywnych jezior pierwotnych, powstałych po ustąpieniu zlodowacenia. Wyróżniają się one ubogą w wapń i inne pierwiastki biogenne, przezroczystą i dobrze natlenioną wodą. Należą do grupy 1,7% jezior w Polsce określanych ze względu na charakterystyczną florę jako lobeliowe. Ekosystemy wodne rezerwatu funkcjonują w powiązaniu z otaczającymi szuwarami, torfowiskami i lasami. Szczególnie dużą wartość mają torfowiska, cechujące się znaczną naturalnością, porośnięte roślinnością zawierającą rzadko spotykane ginące elementy flory torfowiskowej. Są to m.in. bagnica torfowa, przygiełka biała i turzyca bagienna. Na obszarze rezerwatu stwierdzono 240 gatunków roślin naczyniowych, blisko 50 gatunków mszaków i ponad 40 gatunków porostów. Z roślin naczyniowych 13 gatunków podlega ochronie ścisłej i 4 ochronie częściowej, zaś z mszaków 19 gatunków podlega ochronie częściowej. Ponad to ochronie ścisłej podlega 13 gatunków porostów i 1 gatunek grzyba. Przyrodnicze walory rezerwatu podkreśla obecność 24 gatunków znajdujących się na liście ginących i zagrożonych roślin naczyniowych Pomorza Zachodniego i Wielkopolski.


"Wąwóz Huzarów"

Utworzony w 2005 roku na powierzchni 2,80 ha jako rezerwat florystyczny, mający na celu zachowanie stanowisk roślin rzadkich i chronionych. Obejmuje położone w strefie krawędziowej wysoczyzny Pojezierza Kaszubskiego wąskie rozcięcie erozyjne o stromych zboczach oraz część przylegającej wierzchowiny. Dnem rozcięcia płynie okresowo wysychający ciek, zasilany przez źródliska przy południowym krańcu rezerwatu. Wierzchowinę i zbocza opanowała tu kwaśna buczyna niżowa, w dolnych partiach zboczy przeważa żyzna buczyna, zaś na dnie jaru znajduje się wąski pas roślinności siedlisk wilgotnych oraz źródlisk.

W rezerwacie stwierdzono 117 gatunków roślin naczyniowych. Trzy z nich podlegają ochronie ścisłej (podrzeń żebrowiec, przylaszczka pospolita i widłak jałowcowaty) i cztery ochronie częściowej (bluszcz pospolity, konwalia majowa, kruszyna pospolita i marzanka wonna). Interesująca jest obecność kilku gatunków o podgórsko-górskim typie rozmieszczenia geograficznego, np. bzu koralowego, manny gajowej, olszy szarej, przetacznika górskiego, tojeści gajowej. O dużej wartości rezerwatu świadczy stwierdzenie tu aż 9 gatunków roślin znajdujących się na liście ginących i zagrożonych roślin naczyniowych Pomorza Zachodniego. Są to: czerniec gronkowy, dąbrówka piramidalna, gruszycznik jednokwiatowy, gwiazdnica bagienna, manna gajowa, podrzeń żebrowiec, przetacznik górski, stokłosa Benekena i wyka leśna.


"Łęg nad Swelinią"

rezerwat_leg_nad_swelinia60_1.jpgUtworzony w 2005 r. na powierzchni 13,40 ha. Obejmuje lesiste dno źródliskowego odcinka doliny Swelini, położone w strefie krawędziowej wysoczyzny Pojezierza Kaszubskiego. Chroni dobrze zachowane lasy łęgowe i grądowe oraz półnaturalne śródleśne łąki. Drzewostan dominującego powierzchniowo łęgu jesionowo-olszowego buduje prawie wyłącznie olcha czarna. Mniejszą część powierzchni zajmuje grąd pomorski, o drzewostanie złożonym głównie z grabu pospolitego, dębu szypułkowego i olchy czarnej. Łąki zajmują kilkanaście procent powierzchni rezerwatu.

Stwierdzono tu ponad 205 gatunków roślin naczyniowych. Siedem z nich podlega ochronie ścisłej (kruszczyk szerokolistny, kukułka krwista, kukułka plamista, kukułka szerokolistna, listera jajowata, przylaszczka pospolita, wawrzynek wilczełyko) a sześć ochronie częściowej (bluszcz pospolity, kalina koralowa, konwalia majowa, kruszyna pospolita, marzanka wonna, pierwiosnek lekarski). Niektóre obecne tu gatunki wymienione są na liście ginących i zagrożonych roślin naczyniowych Pomorza Zachodniego, m.in. czerniec gronkowy, fiołek przedziwny, manna gajowa, olsza szara, szczaw gajowy i kukułka plamista.

Z rzadkich ptaków często widuje się tu dzięcioła czarnego i pliszkę górską. W Swelini zaobserwowano rzadkiego płazińca, wypławka alpejskiego, którego obecność dobrze świadczy o czystości wód.


"Lasy w Dolinie Strzyży"

rezerwat_dolina_strzyzy5_2.jpgUtworzony w 2007 roku na powierzchni 38,52 ha, obejmujący porośnięte lasem dno i strome zbocza doliny potoku Strzyża. Przeważają tu zbiorowiska dobrze zaopatrzonych w wodę żyznych lasów liściastych: grąd gwiazdnicowy, przystrumykowy łęg jesionowo-olszowy i łęg wiązowy. Flora naczyniowa tego terenu liczy co najmniej 185 gatunków roślin, w tym 14 chronionych (ściśle: widłak jałowcowaty, widłak goździsty, widłak wroniec, paprotka zwyczajna, przylaszczka pospolita, tojad dzióbaty, naparstnica zwyczajna, wawrzynek wilczełyko; częściowo: bluszcz pospolity, kopytnik pospolity, konwalia majowa, marzanka wonna, kalina koralowa i kruszyna pospolita) i szereg rzadkich. Dość dużą grupę stanowią gatunki o podgórsko-górskim typie rozmieszczenia. Na szczególną uwagę zasługuje jedyne znane dotąd w parku stanowisko tojada dzióbatego.




Na terenie rezerwatów przyrody zabrania się między innymi:

- wstępu na teren rezerwatu, poza drogami oznakowanymi jako udostępnione dla ruchu pieszego

- ruchu pojazdów

- biwakowania, wzniecania ognia, zakłócania ciszy

- pływania, uprawiania sportów wodnych i rekreacji w jeziorach

- zanieczyszczania terenu, wody i powietrza, stosowania środków chemicznych

- pozyskiwania ściółki leśnej, niszczenia gleby, pozyskiwania kopalin i wydobywania torfu, pasania zwierząt gospodarskich

- pozyskiwania, niszczenia lub uszkadzania drzew i innych roślin, zbioru owoców, nasion i grzybów

- polowania, łowienia ryb, chwytania, płoszenia i zabijania zwierząt, niszczenia nor, legowisk i gniazd, wybierania jaj




Rezerwaty przyrody postulowane i planowane na terenie TPK

"Dolina Radości" - proponowany do objęcia ochroną jako rezerwat lub użytek ekologiczny, o powierzchni od 2,7 ha do ok. 26 ha. Jest to fragment doliny Dziczego Potoku w zachodniej części Doliny Radości, obejmujący wilgotną łąkę z porośniętymi łęgiem obrzeżami w terenie źródliskowym i zboczami,. Głównym przedmiotem ochrony jest flora zawierająca gatunki chronione (13) i rzadkie. Szczególnie cenne są populacje pełnika europejskiego (jedyna w TPK), wielosiłu błękitnego (jedna z dwóch w TPK) i nasięźrzała pospolitego. Występują tu też różne storczyki oraz ściśle chroniony grzyb, purchawica olbrzymia. Potencjalnym zagrożeniem dla planowanego rezerwatu może być obniżenie poziomu wody gruntowej i ekspansja lasu na łąkę.

"Dolina Zagórskiej Strugi" - planowany na powierzchni 288 ha rezerwat krajobrazowy, obejmujący w większości porośnięty lasem obszar głęboko wciętej w krawędź wysoczyzny doliny Zagórskiej Strugi oraz przylegające fragmenty wysoczyzny, z różnie zachowanymi zbiorowiskami roślinnymi i stanowiskami rzadkich gatunków flory i fauny.

"Dolina Pieleszewska" - planowany w całości na leśnej powierzchni 261 ha rezerwat geomorfologiczny, mający chronić rozczłonkowany system dolin i porozcinanych przez nie zboczy na krawędzi wysoczyzny, z charakterystycznymi zbiorowiskami leśnymi oraz florą obfitującą w gatunki chronione i rzadkie (m.in. podejźrzon marunowy).

"Nadrzeczne" - planowany na powierzchni 44 ha rezerwat florystyczny, obejmująca dno i zbocza doliny Cedronu, z otoczonymi przez różne zbiorowiska leśne bardzo cennymi mokrymi łąkami, ziołoroślami i turzycowiskami, z bogatą i ciekawą florą (m.in. wielosił błękitny) oraz interesującą entomofauną.

"Bieszkowickie Moczary" - planowany rezerwat torfowiskowy, mający chronić położone na wysoczyźnie w krajobrazie leśnym niewielkie jeziorka oraz torfowiska, z dobrze wykształconymi zbiorowiskami roślinnymi i stanowiskami rzadkich roślin (m.in. maliny moroszki).

Wszystkie prawa zastrzeżone Trójmiejski PK 2010
Strona internetowa dofinansowana z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.
Tworzenie stron www Gdańsk - Agencja Reklamowa MiroArt